skip to Main Content

Fluorescentie met indocyaangroen bij neurovasculaire chirurgie (VIDEO)

Fluorescentie-angiografie werd voor het eerst toegepast bij neurochirurgische procedures door Feindel in 1967 – toen met behulp van fluoresceïne. In 2003 beschreef Raabe[1] het gebruik van indocyaangroen bij neurovasculaire chirurgische ingrepen, met name bij intracraniële aneurysmata, arterioveneuze malformaties en extra-intracraniële bypasses.

Sinds een half jaar beschikt de dienst Neurochirurgie van het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV over een microscoop met geïntegreerde infraroodcamera. Met deze camera kunnen chirurgen een fluorescentiegeleide videoangiografie uitvoeren tijdens neurochirurgische procedures. Daarnaast zorgt een digitale analyse (FLOW 800) voor de evaluatie van de bloedflow in cerebrale bloedvaten.

Toepassing

Indocyaangroen is een middel dat onder invloed van infrarood licht (780 nm) fluoresceert en met een specifieke camera te detecteren is. Nadat de infraroodcamera wordt aangezet, dient de anesthesist intraveneus het indocyaangroen toe in bolus. Na ongeveer dertig seconden lichten de bloedvaten op en kan de chirurg de bloedflow visueel en digitaal evalueren.[2]

In de tweede helft van 2013 heeft de dienst deze fluorescentiemodule al verschillende malen gebruikt bij aneurysmachirurgie. De microchirurgische clipping van intracraniële aneurysmata bijvoorbeeld is een complexe procedure met een significante morbiditeit en een mortaliteitsrisico. Hoewel tegenwoordig veel intracraniële aneurysmata endovasculair worden behandeld, is een operatie toch nog noodzakelijk in bepaalde gevallen.

Voordelen

Videoangiografie met indocyaangroen is eenvoudig, veilig en levert een belangrijke meerwaarde. Vroeger bestond er tijdens operatieve procedures soms twijfel of een aneurysma volledig uit de circulatie was gesloten, of was er onzekerheid over de doorgankelijkheid van de arteriële takken rondom het aneurysma. De evaluatie kon pas gebeuren na de operatie, klinisch of radiologisch (d.m.v. een angio-CT of digitale subtractie-angiografie).

Dankzij de nieuwe techniek kunnen chirurgen onmiddellijk na het plaatsen van de aneurysmaclip een intra-operatieve videoangiografie uitvoeren. Zo kijken ze na of de aneurysma nog wordt gevuld of volledig uit de circulatie is gesloten, en meten ze eveneens de bloedflow in de omgevende arteriële takken. Op basis van deze intra-operatieve informatie kon het neurochirurgisch team van het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV tijdens een aantal procedures beslissen om de aneurysmaclip te herplaatsen om zo een postoperatieve neurologische uitval te voorkomen.

Casus

Figuur 1: Preoperatieve 3D-angiografie met visualisatie van het aneurysma op de arteria cerebri media.



Bij een 52-jarige man stelt men d.m.v. een MRI van de hersenen en een CT-angiografie een intracranieel aneurysma vast op de rechter arteria cerebri media (zie figuur 1). Het aneurysma heeft een diameter van meer dan 7 mm, waardoor het in aanmerking komt voor behandeling. Na multidisciplinair overleg met de interventionele radiologen opteert het team voor microchirurgische clipping.

Figuur 2a: Flowmeting vóór de clipping van het aneurysma.

Figuur 3a: Na de clipping vult het aneurysma zich
niet meer, maar heeft de truncus superior een vertraagde bloedflow.

Figuur 4a: Normalisatie van de flow in de truncus superior na het herplaatsen van de clip.

Figuur 2b: Intra-operatieve videoangiografie vóór de clipping van het aneurysma.

Figuur 3b: Grafische voorstelling van de vertraagde flow in de truncus superior.

Figuur 4b: Grafische voorstelling van de genormaliseerde flow in de truncus superior.

Tijdens de operatie voert de chirurg een videoangiografie uit met indocyaangroen, zowel vóór (zie figuur 2) als na (zie figuur 3) het plaatsen van de eerste clip. Het aneurysma blijkt zich niet meer te vullen, maar één van de takken van de arteria cerebri media (truncus superior) heeft een duidelijk vertraagde bloedflow. Daarom wordt meteen besloten om de aneurysmaclip te herplaatsen. Een tweede angiografie toont aan dat alle takken van de arteria cerebri media zich normaal vullen (zie figuur 4). De angiografie vermeed m.a.w. ischemie in het gebied van de arteria cerebri media met een neurologische uitval als gevolg.

Referenties

  1. Raabe A, Beck J, Gerlach R, Zimmermann M, Seifert V. Near-infrared indocyanine green video angiography: A new method for intraoperative assessment of vascular flow. Neurosurgery 2003;52:132-9.
  2. de Oliveira JG, Beck J, Seifert V, Teixeira MJ, Raabe A. Assessment of flow in perforating arteries during intracranial aneurysm surgery using intraoperative near-infrared indocyanine green videoangiography. Neurosurgery 2007;61:63-73.

 

Download het artikel als PDF-bestand.

Back To Top